Effektiv marketing plan necə düşünülür?
Effektiv marketing plan yazılmadan əvvəl düşünülür. Bu mərhələdə əsas məsələ “biz nə edəcəyik?” deyil, “biz niyə bunu edirik?” sualına cavab tapmaqdır. Biznesin bazardakı rolu, fərqləndirici tərəfi və verdiyi əsas vəd aydın olmadıqca, marketing plan kağız üzərində qalır.
Marketing plan hazırlanarkən hədəf auditoriya sadəcə yaş və cinsiyyətlə məhdudlaşmamalıdır. İstifadəçinin problemləri, qorxuları, motivasiyaları və qərarvermə səbəbləri nəzərə alınmalıdır. Məhz bu anlayış marketing planı daha real və təsirli edir.
Bu mərhələdən sonra marketinq kanalları seçilir. SEO, sosial media, kontent marketinqi və rəqəmsal reklamlar eyni məqsədə xidmət etməlidir. Marketing plan bu kanalların hansının hansı mərhələdə aktiv olacağını müəyyən edir. Beləliklə, marketinq fəaliyyəti pərakəndə yox, ardıcıl şəkildə qurulur.
Marketing plan nə zaman yenilənməlidir?
Marketinq plan bir dəfə yazılıb unudulan sənəd deyil. Satışlarda azalma, reklamların effektivliyinin düşməsi və ya bazarda yeni rəqiblərin aktivləşməsi planın yenilənməsi üçün ciddi siqnaldır. Eyni zamanda biznes yeni məhsul və ya xidmət təqdim edərkən marketing plan mütləq yenidən nəzərdən keçirilməlidir.
Praktik yanaşmada marketing plan ən azı ildə bir dəfə, ideal halda isə rüblük analizlərlə optimallaşdırılmalıdır. Bu yanaşma biznesin bazarda daim aktual qalmasına kömək edir.
Marketing Plan necə hazırlanır? Praktik yanaşma və real nəticələr
Marketing plan hazırlamaq çoxlarına uzun, mürəkkəb və vaxt aparan proses kimi görünür. Əslində isə yaxşı marketing plan qalın sənəd deyil, dəqiq düşünülmüş qərarların cəmidir. Əgər plan oxunaqlı, çevik və realdırsa, o artıq işlək marketing plandır.
Ən böyük səhv marketing planı “nə edək?” sualı ilə başlamaqdır. Düzgün başlanğıc sualı budur: biz kimik və niyə bizi seçməlidirlər? Bu suala cavab vermədən hazırlanan plan ya kopya olur, ya da praktikada işləmir.
Marketinq planın əsası: Düşünmədən yazma, yazmadan düşün
Marketing plan hazırlamazdan əvvəl biznesin bazardakı rolu aydın olmalıdır. Burada brendin fərqləndirici tərəfi əsas rol oynayır. Əgər sən özün belə “biz niyə fərqliyik?” sualına 1 cümlə ilə cavab verə bilmirsənsə, auditoriya heç vaxt bunu başa düşməyəcək.
Trick:
Marketing plan üçün özünə bu cümləni yaz:
“İnsanlar bizi ona görə seçir ki, biz …”
Hədəf auditoriyanı “hamı” etmə – bu, ən ciddi səhvdir
Marketing planın ürəyi hədəf auditoriyadır. “Hamıya xitab edirik” deyən biznes əslində heç kimə xitab etmir. Effektiv marketing plan auditoriyanı yaş, cinsiyyətlə yox, problem və ehtiyaclarla təsvir edir.
Auditoriyanın nə istədiyini yox, nədən bezdiyini anlamaq planı gücləndirir. İnsanlar çox vaxt nəyə ehtiyacları olduğunu bilmirlər, amma nədən narazı olduqlarını dəqiq bilirlər.
Trick:
Auditoriyanı yazarkən belə başla:
“Bu insanlar ən çox …-dan şikayət edirlər.”
Bu cümlə sənə kontentdən reklama qədər hər şeyi diktə edəcək.
Məqsəd qoymadan plan olmur (amma hamı bunu səhv edir)
Marketing planın məqsədi “satışı artırmaq” ola bilməz. Bu çox ümumidir. Yaxşı marketing plan ölçülə bilən məqsədlər üzərində qurulur. Trafik, lead, konversiya, müraciət sayı kimi konkret göstəricilər planı real edir.
Əsas məsələ çox məqsəd yox, bir əsas fokus seçməkdir.
Trick:
Özünə sual ver:
“Bu plan 3 ay sonra nəyə görə uğurlu sayılacaq?”
Cavab 1 cümlə olmalıdır.
Doğru kanallar seçmək: Hər yerdə olmaq lazım deyil
Marketing plan hazırlayarkən ən çox edilən səhvlərdən biri bütün kanalları plana salmaqdır. SEO, Instagram, TikTok, Google Ads, e-mail – hamısı birdən? Bu, plan deyil, xaosdur.
Doğru yanaşma: auditoriyanın qərar verdiyi 1 əsas kanal, onu dəstəkləyən 1–2 əlavə kanal seçməkdir. Marketing plan bu kanalların hansı rolu oynadığını dəqiq göstərməlidir.
Trick:
Hər kanal üçün bu sualı ver:
“Bu kanal istifadəçini hansı mərhələdə tutacaq?”
Əgər cavab yoxdursa, o kanal plana düşməməlidir.
Kontent plansız marketinq plan yarımçıqdır
Marketing plan kontentsiz işləməz. Amma kontent paylaşmaq xatirinə kontent də plan deyil. Kontent auditoriyanın suallarına cavab verməli və qərar verməsini asanlaşdırmalıdır.
Yaxşı marketing plan kontenti üç məqsədlə istifadə edir:
etibar yaratmaq, maarifləndirmək və hərəkətə keçirmək.
Trick:
Hər kontent üçün özünə soruş:
“Bunu oxuyan insan nəyi daha yaxşı anlayacaq?”
Cavab yoxdursa, o kontent lazımsızdır.
Ölçmədən plan olmaz: rəqəmlərdən qaçma
Marketing plan yalnız icra üçün deyil, ölçmək üçün hazırlanır. Əgər plan sonunda hansı rəqəmlərə baxacağını bilmirsənsə, planın uğurlu olub-olmadığını da bilməyəcəksən.
Analitika marketing planın güzgüsüdür. Güzgüyə baxmayan plan gec-tez səhv yola girir.
Trick:
Planın sonunda mütləq yaz:
“Bu planın işlədiyini bu 3 göstəriciyə baxaraq anlayacağıq.”
Nəticə
Marketing plan necə hazırlanır sualının tək bir cavabı yoxdur, amma bir həqiqət var: yaxşı marketing plan sadə, fokuslu və realdır. O, biznesi yormur, əksinə qərar verməyi asanlaşdırır.
Əgər marketing plan sənə “növbəti addım nədir?” sualının cavabını verirsə, deməli plan düzgün hazırlanıb.